ازعلائم اولیه دیابت پرخوری ، تشنگی ، کاهش وزن ناگهانی و پرادراری و تکرر ادرار را می توان نام برد .

 

بیماران مبتلا به دیابت باید تغذیه متعادل ، تحرک کافی و سطح فعالیت بدنی مناسبی داشته باشند و از استرس و اضطراب پرهیز کنند.

 

اهمیت رژیم غذایی در کنترل دیابت چیست؟

 

ر ژیم غذایی مناسب، نیازهای روزانه فرد از جمله انرژی و مواد مغذی را تامین می کند و باید به همراه آن قند خون،چربی خون، فشارخون و وزن افراد مبتلا به دیابت کنترل شود.هدف از تنظیم رژیم غذایی در افراد دیابتی کنترل قند خون، کنترل چربی خون و کنترل وزن بدن و همچنین تنظیم زمان مصرف وعد ه های اصلی و میان وعد ه ها به منظور پیشگیری از تغییر قند خون در افرادی است که دارو مصرف می کنند.

 

با رعایت یک رژیم غذایی منظم می توان به پیشگیری و درمان عواقب مزمن دیابت مانند بیماری های کلیوی، فشارخون بالا و بیماری های قلبی عروقی کمک نمود.

 

بیماران دیابتی باید از مصرف کدام مواد غذایی پرهیز نمایند؟

 

•مواد غذایی با سدیم بالا نظیر: غذاهای شور، کالباس، سوسیس، پنیر پیتزا، چیپس، پفک و غذاهای کنسروی

 

•مواد غذایی پر چرب حاوی کلسترول بالا و یا اسیدهای چرب ترانس نظیر: لبنیات پرچرب، کره، خامه، غذاهای سرخ شده ، گوشت های قرمز پرچرب و روغن جامد

 

•مواد غذایی حاوی قندهای ساده نظیر: قند و شکر، عسل، مربا، انواع شیرینی ها، نوشابه های گازدار، انواع بستنی و آب میوه های صنعتی

 

فرد دیابتی باید کدام مواد غذایی را در رژیم غذایی خود بیشتر مصرف نماید؟

 

•تمامی سبزی ها به خصوص سبزیجات تیره رنگ و برگ دار

 

•مصرف متعادل میوه ها

 

•حبوبات

 

•نان های سبوس دار مانند نان سنگک

 

•شیر و ماست کم چربی

 

•روغن زیتون و گردو

 

•ماهی و غذاهای دریایی

 

 توصیه ها :

 

•غذا در دفعات زیاد و کم حجم استفاده شود.

 

•مصرف نان های سفید و برنج کاهش یافته و نان های سبوس دار و حبوبات جایگزین آنها شوند.

 

•حداقل 5 واحد از میوه ها و سبزی ها را در روز مصرف شود.

 

•مصرف روغن های جامد، غذاهای آماده و سرخ شده و همچنین چربی های موجود در منابع غذائی حیوانی )کره، خامه، گوشت قرمز و فراورده های آن( کاهش داده شود.

 

•دریافت نمک )سدیم( و غذاهای شور و کنسرو شده کاهش یابد.

 

مصرف قندهای ساده )قند و شکر، شکلات، نقل، شیرینی ها و...( کاهش داده شود.

 

•اینکه گفته می شود " فرد دیابتی به هیچ وجه نباید برنج یا سیب زمینی یا میوه مصرف نماید " یا "مواد غذایی تلخ باعث کاهش قند خون می شوند " از باورهای غلط در جامعه می باشد و نباید بدان ها توجه نمود.

 

•عسل دارای قند ساده است و مصرف آن باید محدود شود.

 

•مصرف شیرین کننده های مصنوعی و جایگزین های شکر از راهکارهای مناسب جهت کاهش مصرف قند می باشد.

 

•برنج را افراد دیابتی می توانند روزانه و به مقدار متعادل مصرف نمایند. اما بهترین راه کاهش مصرف برنج و نان سفید جایگزین کردن آنها با حبوبات و نان های سبوس دار است.

 

•فرد دیابتی می تواند روزانه مقدار متعادلی از انواع میوه ها را مصرف کند.

 

•افراد دیابتی منابع غذایی حاوی روی، ویتامین) C مرکبات و سبزی های تازه( و ویتامین A  (زردآلو، هلو، گوجه فرنگی و هویج(  را در رژیم غذایی خود بگنجانند زیرا این مواد حساسیت به انسولین را افزایش می دهند.

 

ضروری است کربوهیدرات مصرفی روزانه در 3 وعده غذایی اصلی و 2 تا 4 میان وعده تقسیم شود. معمولا میا نوعده آخر شب )نظیرشیر( جهت پیش گیری از افت قند خون و افزایش سطح کتون در نیمه شب مورد نیاز است.

 

افراد دیابتی باید دریافت غذاهای غنی از چربی های ترانس و اشباع نظیر فست فودها، روغن های نباتی جامد، غذاهای سرخ کرده، لبنیات پرچرب را کاهش داده و بیشتر از منابع غذایی حاوی امگا 3 (مانند انواع ماهی ها( و MUFA ( نظیر روغن زیتون( استفاده کنند.

 

منبع : بسته آموزشی تغذیه در برنامه تحول سلامت

عاطفه سلطانی نژاد ( مشاور تغذیه مرکز توسعه سلامت کیش )