دکتر فاطمه نوروزیان ابراز کرد: در ایران سالانه شاید بیش از صد هزار مورد درگیری با شپش سر بیشتر در کودکان اتفاق می افتد بخصوص در مقطع ابتدایی، خانم ها نیز نسبت به آقایون بیشتر درگیر این موضوع هستند. به طور کلی اگر بخواهیم در مورد شپش صحبت کنیم شپش حشره ای است که بدون بال و خونخوار است و بعنوان نوعی انگل‌ نیز شناخته می شود.

دکتر نوروزیان بیان کرد: انگل ها موجوداتی هستند که برای زنده ماندن نیازمند زندگی در کنار یک موجود زنده یا یک میزبان، هستند. میزبان شپش سر خود انسان است شپش در لابه لای موها تخم گذاری می کند تخم شپش را رشک می نامند که به ساقه مو متصل می شود. دقیقا کمی بالاتر از فولکول مو بیرون می آید.

وی عنوان کرد: شپش سر می تواند تمامی نواحی سر را درگیر می کند اما اولین جاهایی که درگیر می کند بیشتر پشت گوش و ناحیه پس سرمی باشد به دلیل اینکه عروق خونی بیشتری در آنجا وجود دارد و اگر آلودگی خیلی زیاد باشد می تواند کل موها را درگیر کند؛ شپش حتی در آقایان نیز می تواند محاسن را درگیر کند. ولی اصولا روی ابرو و پلک و مژه ها دیده نمی شود.

مدیر روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان با اشاره به چرخه زندگی شپش گفت: شپش از زمانی که تخم می گذارد تا زمانی که تبدیل به نوزاد شپش شود هفت روز و یا دو هفته طول می کشد تا این حشره بالغ شود. و از زمانی که بالغ شود می تواند جفت گیری و تخم گذاری کند و در چرخه زندگی اش که تقریبا یک ماه است روزی چهار تخم می تواند بگذارد و در یک ماهی که زنده است می تواند 100 تا 150 تخم در سری که آلوده هست بگذارد. از این جهت می گویم که حتی اگر شپش وارد سر شود راحت می توانند فرد را دچار آلودگی شدید کند.

دکتر نوروزیان اظهار کرد: راههای انتقال شپش در مدارس به دو روش مستقیم و انتقال غیر مستقیم اتفاق می افتد. در روش مستقیم یعنی اگر بچه ها در کنار هم و در فاصله کم بنشینند بدلیل تماس بسیار نزدیک می تواند شپش از فرد آلوده به فردی که آلوده نیست منتقل شود. این آلودگی به هیچ عنوان ارتباطی به طبقه اجتماعی افراد ندارد و می تواند منتقل شد.

 وی افزود: در تماس غیر مستقیم روسری یا مقنعه، گل سر، کش مو و یا هر چیزی که به سر مربوط می شود حتی شال گردن، کلاه اگر آلوده باشد و در کنار وسایل فردی که آلوده نیست باشد شپش انتقال پیدا می کند. حتی اگر از وسایل هم استفاده نکنند قابل انتقال است مثلا در مدارس که کمدی وجود دارد که همه شال گردن ها در آن نگهداری می شود و یا در رختکن استخر، رختکن حمام های عمومی و یا هر مکانی که مشترک باشد باعث انتقال این حشره از فرد آلوده به فردی که آلوده نیست می شود.

نوروزیان با اشاره به مراحل تشخیص بیان کرد: هنگام تشخیص سه مورد را مورد ارزیابی قرار می دهیم ابتدا فرد مشکوک بعد فرد محتمل و در نهایت فردی که تشخیص قطعی داده شده است؛ در فرد مشکوک مثلا فرد یا کودکی که زیاد سرش را می خاراند بخصوص پشت گوش و پس سر خود را، در فرد محتمل یعنی این کودک یا دانش آموز خراش هایی را در سرش دارد که با خارش خود موجب زخم سر شده باشد، تورم غده لمفاوی چه پشت گوش و چه زیرگردن و تشخیص قطعی دیدن رشک یا تخم شپش است یا دیدن خود حشره شپش بالغ باعث می شود تشخیص قطعی شود.

سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان تصریح کرد: طرح غربالگری کودکان در مدارس توسط همکاران بهداشتی دانشگاه و یا مربیان بهداشتی مدارس انجام می شود و کودکان را قبل از شروع مدارس معاینه می کنند بعد از پیدا کردن کودکان آلوده درمان خانوادگی انجام می شود. در درمان تاکید می شود حتما درمان خانوادگی صورت گیرد. درمان اگر فقط برای فرد آلوده باشد قطعاً درست جواب نمی دهد و دوباره فرد آلوده می شود.

نوروزیان یکی از عوارض شپش سر را خارش شدید سر عنوان کرد و گفت: شپش چون خونخوار است وقتی می خواهد خون بخورد قطعاً پوست سر سوراخ می شود و از بزاق خود ماده ایی وارد سر می کند که باعث می شود خون در سر لخته نشود ) همین باعث سوزش و خارش می شود. همچنین خارش سر باعث می شود بی خوابی داشته باشد، صبح سر کلاس سرحال نباشد و به همین دلیل است که ما باید درمان فوری انجام دهیم.

مدیر روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان ابراز کرد: مهمترین راهکار در درمان این است که درمان باید کامل و جمعی انجام بپذیرد، اگر یک دانش آموز آلوده باشد باید تمام دانش آموزان مرتب چک شوند، یک نکته بسیار مهم زمانی که یک دانش آموز آلوده مشاهده شد به هیچ عنوان کرامت دانش آموز و خانواده اش نباید زیر سوال برود. هر فردی با هر سطح اجتماعی و فرهنگی می تواند آلوده به شپش باشد.

وی در پاسخ به این سوال که آیا حیوانات خانگی می تواند باعث انتقال شپش شوند یا خیر ؟ گفت: حیوانات خانگی با جا به جا کردن شپش بله می توانند اما شپشی که مخصوص انسان است از انسان به انسان منتقل می شود اما حیوانات می توانند ناقل باشند یعنی باعث انتقال فیزیکی شوند ،حیوانات می توانند آلوده نباشند اما باعث انتقال می شوند.

نوروزیان با اشاره به نحوه درمان خاطر نشان کرد: لطفا از مواد سمی به هیچ عنوان استفاده نکنند در برخی از موارد گزارش شده از سم های کشاورزی متاسفانه بعضی از خانواده ها استفاده می کنند که به شدت خطرناک است و به جد از این کار خودداری کنند. استفاده از سس مایونز و تجویز های خانگی توصیه نمی شود. فقط از محلول و لوسیون هایی که پزشک تجویز می کنند استفاده کنید .

برای از بین بردن رشک می توان از محلولی که از یک دوم آب و یک دوم سرکه تهیه شده استفاده کنیم به اینصورت که ابتدا  موها را به مدت 20 تا 30 دقیقه به محلول آغشته کنید و بعد با شانه دانه ریز شانه بزنید.