مکتب عاشورا، عقلانیت انقلاب، امتداد یک مسیر
با فرا رسیدن دهه محرم و در حالی که داغ حوادث تلخ جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان هنوز بر دلها سنگینی میکند، یادآوری پیامهای ماندگار عاشورا معنای تازهای یافته است. با عرض تسلیت این ایام، بازخوانی فرهنگ ایستادگی، عدالتخواهی، حضور مردم در صحنه، حماسههای مقاومت و حکمت و دوراندیشی رهبری ضرورتی انکارناپذیر به نظر میرسد. در این مقاله تلاش شده است پیوند معنایی میان این مفاهیم و مسیر تاریخی عاشورا تبیین شود و نشان داده شود که چگونه راه رهبری انقلاب در امتداد مکتب حسینی قابل فهم است.شرح تفضیلی و توضیح محورها در ادامه مقاله ارائه شده است.
سرهنگ پاسدار موسی رنجبری
رییس سازمان بسیج جامعه پزشکی سپاه امام سجاد(ع) هرمزگان
مقدمه
در تاریخ ملتها، لحظههایی هست که مسیر آینده را نه با سیاست، بلکه با خون، ایمان و ایستادگی نوشته میشود. عاشورا یکی از همان لحظههاست؛ لحظهای که امام حسین(ع) با تمام وجود فریاد زد:
" اگر دین ندارید، آزاده باشید."
امروز نیز ملت ایران و جبههٔ مقاومت، همین پیام را در جان خود حمل میکنند؛ پیامی که ریشه در مکتب مقاومت، عزت و شهادت دارد.
راهی که انقلاب اسلامی پیموده، ادامهٔ همان راهی است که از کربلا آغاز شد؛ راهی که در آن حقطلبی، مقاومت و پاسداری از کرامت انسان محور حرکت است.
و همین روح، ما را به نخستین محور این مسیر میرساند.
✦ مکتب مقاومت
عاشورا مکتب ایستادگی است؛ مکتبی که در آن، حتی اگر دشمن بسیار باشد، حق باید فریاد شود.
انقلاب اسلامی نیز از نخستین روزهایش بر همین اصل استوار بود:
ایستادن در برابر ظلم، سلطه و تحقیر.
- «مقاومت، زبان مشترک عاشورا و انقلاب است.»
اما مقاومت فقط ایستادن نیست؛ پاسداری از حق است.
و همین ما را به محور دوم پیوند میدهد.
✦ پاسداری از حق و عدالت
امام حسین(ع) برای احیای حق قیام کرد؛ برای اینکه حقیقت زیر پای قدرت له نشود.
انقلاب اسلامی نیز بر پایهٔ همین ارزشها بنا شد:
- دفاع از حق
- عدالتخواهی
- مقابله با باطل
- حفظ کرامت انسان
هرجا سخن از عدالتخواهی باشد، ردّی از عاشورا دیده میشود.
و این عدالتخواهی، تنها با فرهنگ عاشورا زنده میماند؛ فرهنگی که محور سوم را شکل میدهد.
✦ الهام از فرهنگ عاشورا
فرهنگ عاشورا، فرهنگ فداکاری، تکلیفگرایی و دفاع از مظلوم است.
در این فرهنگ:
- نتیجه مهم نیست؛ تکلیف مهم است
- ترس جایی ندارد؛ ایمان جای آن را میگیرد
- خون بر شمشیر پیروز است
این روح عاشورایی، همان چیزی است که انقلاب را زنده نگه داشته و ملت را در برابر سختیها مقاوم کرده است.
و همین روح، در جنگهای امروز مقاومت نیز دیده میشود؛ جایی که محور چهارم آغاز میشود.
✦ جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان؛ تجلی عاشورا در روزگار ما
در جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان، جهان بار دیگر صحنههایی دید که یادآور کربلا بود.
اما اینبار رزمندگان «دست خالی» نبودند؛
با موشکهای نقطهزن، پهپادهای دقیق، تاکتیکهای هوشمندانه و شجاعتی حسینی در برابر حملات اسرائیل و آمریکا ایستادند.
شهادت سرداران، فرماندهان و جوانانی که جان خود را سپر مردم کردند، ادامهٔ همان راه خونین عاشورا بود؛ راهی که در آن:
- مرگ، پایان نیست؛ آغاز پرواز است
- شهادت، شکست نیست؛ اوج پیروزی است
- ایستادگی، تنها سلاح مؤمن است
اما این ایستادگی، بدون پشتوانهٔ مردم کامل نمیشود؛ همانگونه که در عاشورا نیز مردمِ حقیقی باید در کنار حق میماندند.
و این ما را به محور پنجم میرساند.
✦ حضور شبانهٔ مردم؛ پشتوانهٔ حقیقیِ جبههٔ حق
در شبهای جنگ، وقتی مردم در خیابانها، میدانها و مساجد جمع میشدند و برای رزمندگان دعا میکردند، صحنهای تکرار شد که تاریخ آن را فراموش نمیکند:
پشتوانهٔ مردمیِ عاشورا.
اگر در کربلا، مردم کوفه میدان را خالی کردند، امروز ملت ایران و ملتهای محور مقاومت نشان دادند که یاران حقیقیِ حسین(ع) چه کسانی هستند:
- مردمی که میدان را خالی نمیکنند
- مردمی که شب و روز کنار رزمندگان میایستند
- مردمی که اشک و دعا و حضورشان، ستونهای مقاومت را محکم میکند
و همین حضور، مسیر رهبری انقلاب را معنا میدهد؛ مسیری که محور مهم ششم را شکل میدهد.
✦ شباهت مسیر رهبری انقلاب با راه امام حسین(ع)
این شباهت، یک تشبیه احساسی نیست؛ یک واقعیت فرهنگی و آرمانی است.
رهبران انقلاب اسلامی بارها تأکید کردهاند که مسیر انقلاب، ادامهٔ راه امام حسین(ع) است؛ راهی که در آن:
- عزت بر ذلت ترجیح دارد
- استقلال بر وابستگی مقدم است
- حقیقت بر مصلحتطلبی پیروز است
این مسیر، با خون شهدا آبیاری شده و با ایمان مردم ادامه یافته است.
و همین ایمان، ما را به آخرین محور میرساند.
✦ راه سیدمجتبی؛ امتداد حکمت پدر و عقلانیت انقلابی
در امتداد این مسیر، نامی میدرخشد که بسیاری او را ادامهدهندهٔ همان خط روشن میدانند: سیدمجتبی خامنهای.
راه او، نه راهی جدا، بلکه امتداد طبیعیِ حکمت، صلابت و عقلانیت پدر است؛ همان مسیری که انقلاب را از طوفانها عبور داد و در برابر دشمنان جهانی استوار نگه داشت.
در روزهایی که رژیم اسرائیل و آمریکا با تجاوز و عملیاتهای پیچیده تلاش کردند ارادهٔ ملت ایران را هدف بگیرند، این خط فکری و مدیریتی بود که اجازه نداد دشمن حتی یک گام به اهدافش نزدیک شود.
در این نگاه، مقاومت فقط میدان نبرد نیست؛ میدان تدبیر هم هست.
همانگونه که امام حسین(ع) در عاشورا هم شمشیر داشت و هم حکمت، امروز نیز جبههٔ انقلاب تنها با قدرت نظامی تعریف نمیشود؛ بلکه با هوشمندی سیاسی، مدیریت صحنه و انتخاب زمان مناسب برای هر اقدام معنا پیدا میکند.
از همین زاویه است که بسیاری، نقش سیدمجتبی را در هدایت هوشمندانهٔ توافقات اخیر با آمریکا نه نشانهٔ ضعف، بلکه نشانهٔ بلوغ راهبردی و قدرت نرم انقلاب میدانند.
این توافقها نه از سر عجز، بلکه از جنس پلوتیک انقلابی است:
- تاکتیکی برای مدیریت صحنه
- شگردی برای خنثیسازی فشار دشمن
- حرکتی برای خرید زمان، تثبیت قدرت و آمادهسازی مرحلهٔ بعد
- و در نهایت، اقدامی برای حفظ منافع ملی بدون عقبنشینی از اصول
این همان چیزی است که در مکتب عاشورا نیز دیده میشود:
- ترکیب شجاعت و حکمت
همانگونه که یاران حسین(ع) در میدان جنگ شجاع بودند و در تصمیمگیریها حکیم، امروز نیز رهبری انقلاب این دو را در کنار هم پیش میبرد.
در نگاه گفتمانی، سیدمجتبی نماد نسلی است که:
- جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان را با قدرت موشکی و پهپادی مدیریت کرد
- میدان را با عقلانیت سیاسی پیوند زد
- و نشان داد که «مقاومت»، فقط فریاد نیست؛ فهم صحنه است
به همین دلیل است که بسیاری، مسیر او را راه سوم انقلاب میدانند؛ راهی که از عاشورا آغاز شد، با رهبری امام و آیتالله خامنهای ادامه یافت، و امروز در قالب نسل جدید مقاومت جلوهگر شده است.
✦ جمعبندی
عاشورا یک واقعهٔ تاریخی نیست؛ یک نقشهٔ راه است.
انقلاب اسلامی نیز یک حرکت سیاسی نیست؛ یک ادامهٔ عاشوراست.
هرکس در این مسیر قدم میگذارد، چه مسئول باشد و چه مردم، در حقیقت در کاروان حسینی حرکت میکند؛ کاروانی که مقصدش آزادی، عزت و حقیقت است.
نظر دهید