مجید خدری، کارشناس تغذیه و مسئول واحد بهبود تغذیه شبکه بهداشت و درمان شهرستان بندرلنگه در گفتگو با کارشناس روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی استان هرمزگان؛ با اشاره به اهمیت آگاهی در مصرف ویتامین‌ها و مکمل‌ها گفت: ویتامین‌ها و مکمل‌ها در سلامت عمومی بدن نقش مهمی دارند، اما مصرف ناآگاهانه آن‌ها می‌تواند برای بدن مضر باشد.

وی با تأکید بر اینکه در شرایط عادی و با رژیم غذایی متعادل معمولاً نیازی به مصرف مکمل‌ها نیست، اظهار کرد: در برخی شرایط خاص مانند بارداری، سالمندی، ابتلا به برخی بیماری‌های گوارشی، رژیم‌های محدود و یا مصرف برخی داروها، ممکن است نیاز به دریافت مکمل‌ها افزایش یابد.

این کارشناس تغذیه ادامه داد: قبل از مصرف هر نوع مکمل، مشورت با پزشک یا متخصص تغذیه کاملاً ضروری است؛ چرا که نیازهای تغذیه‌ای افراد با یکدیگر متفاوت است.

خدری در بخش دیگری از سخنان خود به دسته‌بندی انواع ویتامین‌ها اشاره کرد و افزود: ویتامین‌ها به دو گروه محلول در آب و محلول در چربی تقسیم می‌شوند.

وی توضیح داد: ویتامین‌های محلول در آب مانند گروه B و C در بدن ذخیره نمی‌شوند و مقدار اضافی آن‌ها از طریق ادرار دفع می‌شود. بنابراین باید به صورت منظم و روزانه مصرف شوند.

به گفته این کارشناس، ویتامین‌های محلول در چربی شامل A، D، E و K هستند که برای جذب بهتر باید همراه وعده‌های غذایی حاوی چربی مصرف شوند. این ویتامین‌ها در بافت‌های بدن ذخیره می‌شوند و زیاده‌روی در مصرف آن‌ها ممکن است منجر به مسمومیت شود.

خدری همچنین درباره بهترین زمان مصرف ویتامین‌ها و مکمل‌های پرکاربرد گفت: ویتامین‌های گروه B که در افزایش انرژی و کاهش استرس مؤثرند، بهتر است صبح‌ها پس از بیدار شدن مصرف شوند. در صورت استفاده از مکمل B12، توصیه می‌شود آن را صبح ناشتا و با معده خالی همراه با آب میل کنید.

به گفته خدری: اسید فولیک (B9) در تولید DNA و تقسیم سلولی نقش مهمی دارد و بهتر است صبح ناشتا مصرف شود؛ البته در صورت بروز ناراحتی گوارشی می‌توان آن را با غذا نیز مصرف کرد.

وی همچنین افزود: ویتامین C به دلیل خاصیت آنتی‌اکسیدانی و تقویت سیستم ایمنی در هر زمان از شبانه‌روز قابل مصرف است، اما مصرف آن با غذا می‌تواند احتمال تحریک گوارشی را کاهش دهد.

این کارشناس ادامه داد: ویتامین A باید همراه با غذا، ترجیحاً حاوی چربی مصرف شود. همچنین مصرف دوزهای بالای آن به ویژه از منابعی مانند جگر ماهی می‌تواند سمی باشد.

خدری با اشاره به اهمیت ویتامین D خاطرنشان کرد: ویتامین D برای سلامت استخوان، ایمنی و رشد سلولی ضروری است و توصیه می‌شود همراه وعده یا میان‌وعده چرب و حتی همراه مکمل کلسیم مصرف شود.

خدری درباره سایر ویتامین‌ها نیز گفت: ویتامین E و K نیز باید همراه غذا مصرف شوند؛ ویتامین E برای تقویت سیستم ایمنی و ویتامین K برای انعقاد خون و سلامت استخوان اهمیت دارند.

در ادامه، وی به نکاتی در خصوص سایر مکمل‌های رایج اشاره و خاطرنشان کرد: کلسیم در دو نوع کربنات و سیترات وجود دارد. نوع کربنات باید همراه غذا و نوع سیترات در هر زمان از روز مصرف شود. البته مصرف آن همراه با ویتامین D باعث افزایش جذب می‌شود.

این کارشناس تغذیه با بیان اینکه آهن باید با معده خالی، حداقل یک ساعت قبل یا دو ساعت بعد از غذا مصرف شود، گفت: برای جذب بهتر، مصرف آن همراه با ویتامین C توصیه می‌شود؛ اما نباید همراه با لبنیات، چای، قهوه، زینک یا کلسیم مصرف شود.

خدری ابزار کرد: زینک (روی) نیز بهترین جذب را در حالت ناشتا دارد، اما در صورت بروز ناراحتی معده، می‌توان آن را با غذا مصرف کرد. همچنین نباید هم‌زمان با آهن، کلسیم یا نوشیدنی‌های کافئین‌دار مصرف شود و منیزیم که در آرامش عضلات و بهبود خواب مؤثر است، بهتر است شب‌ها حدود نیم ساعت پیش از خواب مصرف شود.

مسئول واحد بهبود تغذیه شبکه بهداشت و درمان شهرستان بندرلنگه در بخش دیگری از گفتگوی خود اظهار کرد: سلنیوم که یک آنتی‌اکسیدان قوی است و سیستم ایمنی را تقویت می‌کند، باید همراه غذا مصرف شود.

به گفته خدری: مکمل اُمگا ۳ نیز برای سلامت قلب و مغز مفید بوده و بهتر است همراه با ناهار یا شام که وعده‌ای چرب است، مصرف شود.

وی در خصوص مولتی‌ویتامین‌ها توضیح داد: بهتر است صبح همراه با غذا، خصوصاً صبحانه مصرف شوند تا هم جذب بهتری داشته باشند و هم عوارض گوارشی کاهش یابد.

در پایان، مجید خدری با تأکید بر اینکه مصرف مکمل‌ها باید کاملاً آگاهانه و بر اساس نیاز واقعی بدن انجام شود، گفت: مصرف خودسرانه و بی‌رویه مکمل‌ها می‌تواند نه‌تنها سودی نداشته باشد، بلکه منجر به بروز مسمومیت یا اختلال در جذب سایر ریزمغذی‌ها شود. بنابراین پیش از مصرف هر نوع مکمل، حتماً با پزشک مشورت کنید.