دکتر فرخنده رزم پور، پزشک متخصص تغذیه و مدیر گروه تغذیه دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان و رییس انجمن تغذیه استان در گفت و گو با روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، گفت: اصلاح الگوی تغذیه‌ای در صورتی مؤثر خواهد بود که همراه با فرهنگ‌سازی و آموزش رفتارهای درست تغذیه‌ای باشد؛ چرا که بسیاری از بیماری‌های غیرواگیر مانند دیابت نوع ۲ و فشار خون بالا، قابل پیشگیری هستند و ریشه در عادات تغذیه‌ای دوران کودکی دارند.

این متخصص تغذیه با اشاره به افزایش شیوع این دو بیماری در سال‌های اخیر، اظهار داشت: بخش عمده‌ای از عوامل خطرزا در بروز دیابت و فشار خون بالا، به سبک زندگی نادرست و تغذیه ناسالم مربوط می‌شود. قطعاً اگر از دوران پیش‌دبستانی و دبستان، آموزش‌های تغذیه‌ای درست ارائه شود، در بزرگسالی هزینه‌های درمانی و آسیب‌های جسمی به طور چشم‌گیری کاهش می‌یابد.

دکتر رزم‌پور با تأکید بر این‌که الگوهای غذایی مناسب نظیر رژیم مدیترانه‌ای می‌توانند نقش مؤثری در پیشگیری از این بیماریها و حفظ سلامت عمومی داشته باشند، افزود: الگوی تغذیه‌ای مناسب بر مصرف سبزیجات، میوه‌ها، حبوبات، غلات کامل، گوشت سفید و چربی‌های مفید مانند روغن زیتون تأکید دارند و در مقابل، مصرف قندهای ساده، نمک، فست‌فود و چربی‌های ترانس را محدود می‌کنند.

رئیس انجمن تغذیه استان در ادامه خاطرنشان کرد: تغییر عادت‌های غذایی در سطح خانواده، ضروری است و این تغییر باید از ساده‌ترین موارد آغاز شود؛ حذف نمکدان از سفره، استفاده از روش‌های پخت سالم، کاهش مصرف نوشیدنی‌های شیرین و نوشابه و توجه به برچسب مواد غذایی در هنگام خرید، از جمله این اقدامات است.

این متخصص تغذیه، با اشاره به نقش رسانه‌ها و مدارس در فرهنگ‌سازی رفتارهای تغذیه‌ای سالم، گفت: نمی‌توان تنها با اطلاع‌رسانی عمومی انتظار تغییر رفتار داشت. مداخلات عملی همانند آموزش برچسب‌خوانی، آشنایی با مواد غذایی سالم، مهارت‌های آشپزی و مشاوره فردی، باید در کنار اطلاع‌رسانی انجام شود تا تغییر رفتار صورت گیرد.

وی همچنین با اشاره به روند رو به رشد چاقی در کودکان، هشدار داد: پیشگیری از اضافه‌وزن در کودکان باید از همان سال‌های نخست زندگی آغاز شود؛ چرا که چاقی دوران کودکی، نه‌تنها احتمال ابتلا به بیماری‌هایی مانند دیابت نوع ۲، فشار خون بالا و کبد چرب را در بزرگسالی افزایش می‌دهد، بلکه به سلامت روان کودک نیز آسیب رسانده و اعتماد به‌نفس او را کاهش می‌دهد.

دکتر رزم‌پور در ادامه گفت: بی تردید سنین کودکی، پیش‌دبستانی و دبستان، دوران طلایی برای آموزش سبک زندگی سالم است. اگر خانواده‌ها در این دوران به تغذیه فرزندان خود توجه کنند و مصرف شیرینی، نوشیدنی‌های صنعتی و غذاهای پرچرب را کاهش دهند، می‌توانند از بسیاری از بیماری‌های غیرواگیر آینده پیشگیری کنند.

وی با انتقاد از الگوی نادرست خواب کودکان به ویژه در مناطق گرمسیری کشور، افزود: متأسفانه در فصل های گرم سال به دلیل گرمای هوا و تعطیلی مدارس، بسیاری از کودکان به بیداری شبانه و خواب روزانه عادت کرده‌اند. این الگوی معیوب باعث حذف وعده مهم صبحانه و افزایش مصرف غذاهای آماده که عمدتاً فاقد ارزش تغذیه‌ای کافی است، می شود.

این متخصص تغذیه تأکید کرد: وعده صبحانه، به‌ویژه اگر شامل منابع پروتئینی باشد، نقش کلیدی در رشد ذهنی و جسمی کودک دارد. همچنین خواب کافی و منظم در ساعات مناسب شبانه‌روز، یکی از ارکان اساسی سلامت کودکان است و نباید نادیده گرفته شود. اصلاح این الگوها، مستلزم آموزش‌های هدفمند در سطح مدارس، رسانه‌ها و مراکز سلامت است.

وی با انتقاد از گرایش روزافزون مردم به رژیم‌های غیرعلمی و اینترنتی، خاطر نشان کرد: بسیاری از این رژیم‌ها نه‌تنها اثربخش نیستند، بلکه منجر به آسیب‌های جدی مانند کم‌خونی، ضعف سیستم ایمنی، ریزش مو، اختلالات گوارشی و حتی مشکلات روانی می‌شوند. انتخاب رژیم غذایی، باید بر اساس مشاوره تخصصی، وضعیت بدنی و سبک زندگی فرد باشد.

دکتر رزم‌پور همچنین ارتقای سواد تغذیه‌ای در مناطق کمتر برخوردار را یک اولویت دانست و گفت: در این مناطق به دلیل محدودیت منابع، نبود آموزش‌های پایه و فقر اطلاعاتی، تغذیه ناسالم بیشتر مشاهده می‌شود. سیاست‌گذاران سلامت باید آموزش تغذیه را از سنین پایین آغاز کرده و محتوای آموزشی را به زبان ساده و کاربردی تهیه و در مدارس و مراکز بهداشت ارائه کنند.

وی در پایان تأکید کرد: پیشگیری از دیابت و فشار خون بالا، با نسخه‌های دارویی به‌تنهایی امکان‌پذیر نیست؛ بلکه نیازمند تغییر نگرش در سطح خانواده و جامعه است. باید رفتارهای تغذیه‌ای سالم، به بخشی از فرهنگ عمومی تبدیل شود تا شاهد کاهش چشمگیر بیماری‌های غیرواگیر در کشور باشیم.